Εποχή 27-3-2009 (more…)

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 28/03/2009

Από την ΟΛΓΑ ΜΠΑΚΟΜΑΡΟΥ
*Κάπως έτσι συμβαίνει πάντα, με τους «παραβατικούς», τους «απόκληρους», τους ταπεινούς και ταπεινωμένους και προπαντός βασανισμένους μες στις δαγκάνες των «μηχανισμών»: να γίνονται (εάν γίνουν) «θέμα», όταν η παράσταση έχει τελειώσει, όταν στην τραγωδία έχει πέσει οριστικά αυλαία. Οπως έγινε, αυτές τις τελευταίες μέρες, με την Κατερίνα Γκουλιώνη, που μπήκε ξαφνικά στη ζωή μας -τόσο αργά για κείνη… Οπως είχε γίνει και με την Κωνσταντίνα Κούνεβα, λίγους μήνες πριν -διαφορετικές, φαινομενικά, ιστορίες, βγαλμένες από τον ίδιο βρώμικο βυθό της πολιτείας και της κοινωνίας μας…

*Με πρωταγωνίστριες δύο γυναίκες που είχαν το σθένος, εν γνώσει των συνεπειών του νόμου -όλων των νόμων, γραπτών και άγραφων- να σηκώσουν κεφάλι απέναντι στην αδικία και τον εξευτελισμό. Πίσω ή μέσα από τα κάγκελα της φυλακής τους: ορατά, οριοθετημένα, θεωρητικά τουλάχιστον, για τη μία· αόρατα για την άλλη -τείχη ολόκληρα, κουτιά-κλουβιά, πλήθος, μικρότερα και μεγαλύτερα, το ένα μέσα στ’ άλλο, και κείνη στο κέντρο. Τραβώντας οι δυο τους την κουρτίνα μπρος στα ανυποψίαστα, τα υποψιασμένα ή εφησυχασμένα μάτια μας, δεσμώτες και οι ίδιοι, λιγότερο ή περισσότερο, της ίδιας παγίδας.

*Βάζοντας μπροστά μπροστά το όνομά τους, «έχω όνομα κι έχω να πω πολλά…», ανέφερε η Κατερίνα Γκουλιώνη στην τελευταία από τις καταγγελίες της προς την Πρωτοβουλία για τα δικαιώματα των κρατουμένων -πόσες δεν είχε στείλει πριν, στον Συνήγορο του Πολίτη, σε όποιον μπορούσε και ήθελα να ακούσει την κραυγή της από την κόλαση. Συμπυκνώνοντας τις κραυγές και άλλων εξαρτημένων από τα ναρκωτικά γυναικών για τον «βιασμό των κολπικών ελέγχων», που συντελείται εξευτελιστικά, σαδιστικά, με άθλια, βρώμικα ενίοτε μηχανήματα και χυδαίες ειρωνείες των δεσμοφυλάκων· εφιάλτης πάνω στον εφιάλτη…

*Μην υπολογίζοντας σωστά ή αγνοώντας την αντίδραση του «συστήματος» όταν πας να το εκθέσεις: την εκδίκησή του, πολλές φορές έως θανάτου. Αυτή ήταν η κατάληξη στην περίπτωση της Κατερίνας Γκουλιώνη, μετά από απειλές, απάνθρωπες τιμωρίες και την «προς γνώσιν και συμμόρφωσιν» μοιραία μεταγωγή της από τις φυλακές της Θήβας στην Κρήτη· δεμένη πισθάγκωνα με χειροπέδες, το πρόσωπο μες στα αίματα, απομονωμένη από τους υπόλοιπους μεταγομένους. Εκεί, μες στη θάλασσα, που ποιος ξέρει τι τραγούδι της έστελνε, άφησε την τελευταία πνοή της, μόνη, πριν τελειώσει το ταξίδι…

*Στα 41 της χρόνια, εξαρτημένη από την ηρωίνη από τα 17 της, μάνα μιας κόρης 20 χρονών -δύστυχη γυναίκα, δύστυχο κορίτσι, αναρωτιέμαι σε τι δρόμους παράλληλου μαρτυρίου έχουν περπατήσει… Και πόσο «άπλετο» θα είναι το φως που ο αρμόδιος υπουργός υποσχέθηκε ότι θα ρίξει η Δικαιοσύνη στις «συνθήκες θανάτου» της, τον οποίο η Διεθνής Αμνηστία χαρακτήρισε «κορυφή του παγόβουνου», όσον αφορά τη μεταχείριση των κρατουμένων στις φυλακές μας. Τουλάχιστον, το υπουργείο δεσμεύτηκε ότι ο εξευτελιστικός «κολπικός έλεγχος» των γυναικών θα σταματήσει και θα αντικατασταθεί με το υπερηχογράφημα, όπως ζητούσε εκείνη, αρνούμενη να τον υποστεί.

*Μεταθανάτια δικαίωση και νίκη μιας γυναίκας με περηφάνια και τόλμη, που σε κάποιο από τα συγκλονιστικά μηνύματά της προς τον «έξω» κόσμο τού έστελνε τα χαιρετίσματά της χλευάζοντάς τον -«υπάρχει κάτι που δεν θα μπορέσετε ποτέ να μου αρπάξετε, γιατί όλα τα άλλα μου τα πήρατε: το ότι δεν σας μοιάζω»… Πάντα, από ανθρώπους που δεν μας μοιάζουν ταράζονται τα νερά, τα μεγάλα και τα μικρά· πολύ ή λίγο· και πάντα, οι άλλοι γεύονται τον καρπό της θυσίας τους. Και έτσι προχωράει η κοινωνία -και μέσα από το λαγούμι της αδικίας και του πόνου, και μέσα από το «περιθώριο» καμιά φορά.

*Πρόσωπο ενός άλλου «περιθωρίου», γυαλιστερού, προβεβλημένου και κερδοφόρου -αφότου άφησε το οδοντιατρείο όπου εργαζόταν ως νοσοκόμα και έγινε μέσω του βρετανικού Big Brother τηλεοπτική «περσόνα»- η Τζέιντ Γκούντι «χάρισε» στο κοινό της εκείνο που είχε διαφημίσει και πουλήσει μέσω των ΜΜΕ περισσότερο απ’ όλα: τον επικείμενο θάνατό της. Μόνο που οι κάμερες δεν ήταν εκεί, πάνω απ’ το κρεβάτι της -γιατί έξω από το πατρικό της, στο Εσεξ, γυρόφερναν σαν τα κοράκια- όταν άφηνε την τελευταία της πνοή· μέσα στον ύπνο της, ξημέρωμα μιας συνηθισμένης χειμωνιάτικης μέρας…

*Ασυνήθιστη ιστορία, παράξενο κορίτσι, που από τα προχθές το θρηνεί η Βρετανία -από τον λαό ώς την Εκκλησία και όλη την γκάμα των «επωνύμων»… Εθισμένη στον φακό και τη δημοσιότητα, τους είχε παραδώσει διά συμβολαίου τη ζωή της όλη, όση της απέμενε, αφότου έμαθε, το 2008, ότι πάσχει από καρκίνο. Για να εξασφαλίσει, όπως είπε, οικονομικά τα παιδιά της, όταν η ίδια θα έχει φύγει, και για να ευαισθητοποιήσει τις γυναίκες στο Παπ-τεστ που σώζει… Ισως, ενδόμυχα, και για να ξορκίσει το κακό, μέσω της «θεότητας» που είχε λατρέψει γιατί της έδωσε υπόσταση, ρουφώντας ώς την τελευταία σταγόνα το νέκταρ της· ελπίζοντας στο θαύμα, ότι αυτή στο τέλος δεν θα πεθάνει -κανείς δεν θέλει να πιστέψει ότι θα πεθάνει, πόσω μάλλον όταν είναι 27 χρονών.

*«Είμαι εξαντλημένη, εξαντλημένη- / Κίονας λευκού σε μια συσκότιση μαχαιριών. / Είμαι το κορίτσι του μάγου που δεν δειλιάζει…», αυτός ο στίχος της Σίλβια Πλαθ μού έρχεται στο μυαλό, έχοντας μόλις διαβάσει για την αυτοκτονία του γιου της, του 47χρονου Νίκολας Χιουζ, από κατάθλιψη -στα χνάρια της δικής της μοίρας… Και νομίζω ότι ταιριάζει σε γυναίκες αληθινές, όπως η Κατερίνα, όπως η Κωνσταντίνα· όπως η Τζέιντ ακόμα, που υπήρξε και έφυγε ως «εικόνα».

Για μας που μεγαλώσαμε με τη μουσική του, που ανακαλύψαμε τους ποιητές μας από κείνον, που αισθανθήκαμε «να σηκωνόμαστε λίγο ψηλότερα» κάτω από τις φτερούγες των χεριών του και τους ορίζοντές μας να ανοίγουν από τους αγώνες και τη σκέψη του… Η έκθεση-αφιέρωμα της Βουλής των Ελλήνων (στην αίθουσα τής Φιλελλήνων και Μητροπόλεως) στον Μίκη Θεοδωράκη, τον συνθέτη, τον πολιτικό, τον στοχαστή, μπορεί να είναι ένα προσκύνημα. Για τους νέους όμως, που από τη πολύβοη ερημία των μεγάλων δρόμων θα βρεθούν ξαφνικά (αν βρεθούν…) σε έναν χώρο υψηλής αισθητικής, όπου η τέχνη συναντιέται με την ιστορία, το όνειρο, το όραμα… Μπορεί να είναι ένα μάθημα, μια ανάταση, ένας δρόμος, μια ελπίδα· στους όλο και σκληρότερους καιρούς και στ’ άνυδρα τοπία που περπατάμε.

 
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 28/03/2009

Αυγή  , 27/03/2009  (more…)

Αυγή  28/03/2009  (more…)

Αυγή 28-3-2009 

Αγαπητή Ευγενία,

…και ο κακός μας ο καιρός.

Λέω για το περιλάλητο δελτίο καιρού και τα πρωτοφανή για τα εγχώρια ήθη τσαλίμια της νεαρής παρουσιάστριάς του. Δεν ξέρω τι λες, αλλά έχω την αίσθηση, ότι με αυτό το δελτίο έγινε ένα ακόμη αρνητικά ποιοτικό βήμα προς την έκπτωση των τηλεοπτικών πραγμάτων.

Αυτό που πλήγηκε πάνω απ’ όλα είναι η ενημέρωση. Η ενημέρωση δεν μπορεί να είναι χαβαλές και πλάκα. Δεν προσφέρεται, δεν συνάδει με την αποστολή της. Και όμως όλα έχουν γίνει ένα δυσδιάκριτο μείγμα. Πού τελειώνει και πού αρχίζει ο χαβαλές -όχι η ψυχαγωγία- δύσκολο να πεις.

Το πιο εκπληκτικό στην περίπτωση είναι ότι θεωρήθηκε ρηξικέλευθη πρόταση. Ως έτοιμο από καιρό το δημοσιογραφικοπολιτικό σύστημα, ατένισε με βλέμμα θαυμασμού και κρυφής ζήλιας το εγχείρημα, επαίνεσε τον εμπνευστή του και έσπευσε να αναπαραγάγει τις ιστορικές ατάκες της παρουσιάστριας.

Σε δεκάδες εκπομπές έγινε κεντρικό θέμα «ο καιρός» και βρήκε την ευκαιρία να αποφανθεί επί του εθνικού αυτού θέματος όλη η γκάμα της ελαφρότητας του δημόσιου βίου. Θέμα χρόνου είναι η μίμηση, η οποία ευδοκιμεί, όπως ξέρεις, στη χώρα της πορτοκαλέας. Τι μίμηση! Αντιγραφή, να λέμε καλύτερα. Θέμα χρόνου ίσως είναι να δούμε και κανένα γυμνό μοντέλο στην παρουσίαση, σύμφωνα και με πρακτικές άλλων χωρών και κοινωνιών.

Αυτό που δεν αντέχεται είναι η γελοιοποίηση των πάντων, ο ευτελισμός. Στη ζωή υπάρχει και το γελοίο ασφαλώς. Όπως υπάρχει το καλό και το κακό. Αλλά όλα έχουν τον χώρο τους, την ώρα τους, τα όριά τους. Η σύγχυση, η απροσδιοριστία, η ισοπέδωση, είναι απαράδεκτη. Θα μου πεις, μην το βλέπεις. Ένας λόγος είναι αυτός. Κάνοντας ζάπινγκ, πέφτεις πάνω σε πράγματα που δεν θα περίμενες ότι μπορεί να υπάρχουν. Δεν υπάρχει στεγανό στην τηλεόραση.

Απαράδεκτη ήταν και η γελοιοποίηση της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας, που έγινε από το περιώνυμο δελτίο. Και θά ‘θελα να παρακαλέσω, αν κάποια φίλη τυχόν το ‘γραψε, να μας μηνύσει σχετικά. Οι απαξιωτικές ατάκες που περιείχε για τον φεμινισμό, την ισότητα, την αξιοπρέπεια της Γυναίκας θα έπρεπε να διδάσκονται ως μνημείο βλακείας και απαξίας, που θυμίζει τις χειρότερες στιγμές της πατριαρχικής επίθεσης. Κρίμα διπλό, που βάζουν το κορίτσι να τα λέει και που κι αυτό δέχεται να τα λέει.

Αλλά εγώ έχω και μία άλλη παρατήρηση να κάνω. Από ανθρώπους σε πόστα τηλεοπτικά που αναφέρονται στη δημοκρατική παράταξη θα είχα κάποιες απαιτήσεις. Απαιτήσεις ποιότητας. Και η ποιότητα δεν μπορεί να αποσπασθεί από τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως αυτά γίνονται σήμερα διεθνώς παραδεκτά. Το να κάνεις πλάκα με την ισότητα των φύλων δεν είναι χιούμορ και εξυπνάδα. Είναι συμπεριφορά που χαρακτηρίζει τη συντήρηση και την αντίδραση. Είναι οπισθοδρόμηση. Με άλλα λόγια, η στάση που υιοθετεί ένα πρόσωπο, μια παράταξη, ένας φορέας απέναντι στο «γυναικείο ζήτημα» είναι κριτήριο της δημοκρατικότητας και της προοδευτικότητάς του. Χωρίς αυτό οι αναλύσεις και οι τοποθετήσεις για έναν αναβαθμισμένο ρόλο της αριστεράς στο πολιτικό σύστημα και στο παιχνίδι της εξουσίας δεν μου λένε και πολλά. Κατάλαβες;

Τι θέλω να πω; Όποιος-α θύει στη δημοκρατία και ευαγγελίζεται πολιτική αλλαγή, οφείλει να προβάλει και το ανάλογο προγραμματικό περιεχόμενο και το ανάλογο αξιακό βάρος. Δεν γίνεται προοδευτική αλλαγή με μανιέρες ντεκαντάνς. Με μόνες κινήσεις στο πολιτικό επίπεδο, στο έδαφος των συσχετισμών. Πιάσαμε πάτο. Χρειαζόμαστε πολιτική και πολιτιστική ανάταση και αναγέννηση. Και οι δημοκρατικοί και ευαίσθητοι πολίτες -γυναίκες και άνδρες- δεν είναι δυνατόν να τρέφονται με τα άχυρα ενός λαιφστάιλ made in Greece. Στο όνομα του κοσμοπολιτισμού της παγκοσμιοποίησης και της -θα το πω- εκπόρνευσης των πάντων. Νισάφι πια!

ΜΕΛΙΝΑ ΒΟΛΙΩΤΗ